Fabl Masalları

Bilge Kirpinin Terazisi

Yaklaşık 4 dakika okuma

Uzak ülkelerin birinde, meşe ağaçlarıyla çevrili Bereketli Orman adında güzel bir yer vardı. Bu ormanda tavşanlar havuç yetiştirir, arılar bal toplar, sincaplar fındık biriktirirdi. Herkes kendi işini severek yapardı; fakat hasat mevsimi geldiğinde küçük bir sorun ortaya çıkardı.

Ormandaki büyük dut ağacı her yıl sayısız meyve verir, hayvanlar da dutları birlikte toplardı. Sonra sıra paylaşmaya geldiğinde tartışmalar başlardı. Kimi daha çok dal salladığını söyler, kimi en ağır sepeti taşıdığını anlatırdı. En yüksek sesle konuşan, çoğu zaman en büyük payı alırdı.

Bir gün yaşlı baykuş, “Bu iş böyle sürerse dostluğumuz zarar görecek,” dedi. “Adil bir ölçü bulmalıyız.”

O sırada çalıların arasından Diken adında genç bir kirpi çıktı. Diken, ormandaki en sabırlı hayvan olarak bilinirdi. Babasından kalan iki kefeli küçük bir terazisi vardı. Terazinin bir kefesine dut, ötekine de ağırlık koyarak herkesin payını eşit ölçebileceğini söyledi.

Hayvanlar bu öneriyi beğendi. Ancak kurnaz tilki Fındırcan, kuyruğunu sallayıp gülümsedi. “Teraziye güvenmek kolay,” dedi. “Ama onu tutan kirpiye güvenebilecek miyiz?”

Diken hiç kızmadı. “Bana güvenmek zorunda değilsiniz,” diye karşılık verdi. “İsterseniz ölçme işini hep birlikte izleyebilirsiniz.”

Ertesi sabah dutlar meydana taşındı. Diken ilk sepeti tarttı. Bir tavşanın getirdiği sepet beklenenden ağırdı. Tavşan, “Ben daha fazla çalıştım, bu yüzden daha çok almalıyım,” dedi.

“Çok çalıştığın doğru,” dedi Diken. “Fakat dut ağacının gölgesini bütün orman kullandı. Ağacı sulayan pınar da kimsenin tek başına değil. Paylaşımda emeği unutmamalıyız, ama ortak nimeti de yalnızca bir kişiye veremeyiz.”

Tilki hemen araya girdi. “O hâlde en çok çalışan herkese iki pay verelim,” dedi. “Ben de dutları meydana taşıyan arabayı buldum. Bana üç pay düşer.”

Kirpi terazinin kefelerini boşalttı. “Araba senin miydi?” diye sordu.

“Hayır, köstebeğin arabasıydı,” dedi tilki.

“Arabayı kim onardı?”

“Ağaçkakan birkaç çiviyi çaktı.”

“Peki arabayı kim çekti?”

Tilki bir an sustu. Arabayı aslında dört güçlü öküzün çektiğini hatırladı.

Diken, “Bir işin içinde birçok katkı varsa, övgü de pay da katkıya göre düşünülmelidir,” dedi. “Fakat herkesin ihtiyacı aynı değildir. Yavrusu olanın, kışa hazırlananın ve hastalığı yüzünden az çalışanın durumu da hesaba katılmalıdır.”

Hayvanlar ilk kez böyle bir paylaşım kuralı duyuyordu. Baykuş, Diken’den bir örnek vermesini istedi.

Kirpi üç ayrı sepet hazırladı. Birincisine çalışanların emeğine karşılık gelen dutları, ikincisine bütün ormanın ortak payını, üçüncüsüne de ihtiyaç sahipleri için ayrılan meyveleri koydu. Sonra herkese hangi sepetteki paydan yararlanacağını anlattı. Hiç kimse dışlanmadı; fakat hiç kimse başkasının hakkını da alamadı.

Fındırcan bunu beğenmedi. Gizlice terazinin ağırlıklarından birini daha hafif olanıyla değiştirdi. Böylece kendi sepetinin ağır görünmesini sağlayacaktı. Fakat Diken, teraziyi kurarken ağırlıkların üzerindeki küçük çizikleri kontrol ederdi. Hilesini hemen fark etti.

Kirpi tilkiyi herkesin önünde utandırmadı. Onu dut ağacının yanına götürüp, “Senin aklın hızlı çalışıyor. Bu zekâyı kandırmaya değil, düzen kurmaya kullansan ormana çok yararın dokunur,” dedi.

Tilki başını eğdi. İlk kez birinin onu cezalandırmadan hatasını gösterdiğini gördü. Ağırlığı yerine koydu ve yaptığı hileyi bütün hayvanlara anlattı.

O günden sonra Bereketli Orman’da her paylaşım üç soruyla yapılmaya başlandı: Kim emek verdi, ne kadar ortak katkı vardı, kimin daha çok ihtiyacı bulunuyordu? Bu sorular sayesinde terazinin kefeleri kadar gönüller de dengelendi.

Yıllar sonra Diken’in terazisi eskidi. Hayvanlar ona yeni ve parlak bir terazi almak istedi. Diken ise gülümseyerek, “Asıl teraziyi artık hepinizin içinde taşıyorsunuz,” dedi.

O günden sonra ormanda kimse en yüksek sesle konuşanın değil, en doğru ölçüyü arayanın sözünü dinledi. Çünkü hayvanlar, adaletin yalnızca eşit vermek değil, herkesin hakkını ve ihtiyacını birlikte gözetmek olduğunu öğrenmişti.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu