Kavanozda Saklanan Öğle

Uzak tepelerin ardında, güneşin her sabah aynı neşeyle doğduğu Ilıcaköy adında küçük bir yer varmış. Bu köyde insanlar öğle vakti evlerinin önüne çıkıp birbirlerine selam verir, çocuklar çeşmenin yanında oyun oynar, fırıncı Rıza Usta da taze çöreklerini komşularıyla paylaşırmış. Fakat bir sabah, güneş gökyüzünde yükseldiği hâlde öğle vakti bir türlü gelmemiş. Gölge saatinin ibresi on ikinin üzerine yaklaşmış, sonra utanmış gibi geri dönmüş.
Köy halkı önce bunun kısa süreceğini düşünmüş. Ancak günler geçtikçe aynı tuhaflık sürmüş. Sabahlar uzuyor, akşamlar erkenden kapıya dayanıyor, insanların içindeki neşe de yavaş yavaş soluyormuş. En çok da meydandaki eski kavanoz dikkat çekiyormuş. Kavanoz, yıllardır çeşmenin yanında durur, içinde altın rengi bir parıltı taşırmış. Şimdi parıltı sönmüş, camın dibinde küçücük bir gölge kalmış.
Köyde yaşayan Ada, bu gölgeyi görünce büyükannesine sormuş. Büyükannesi, “Bazı şeyler kaybolmaz çocuğum, yalnızca kendini hatırlatacak birini bekler,” demiş. Sonra sandığından yıpranmış bir bez torba çıkarıp Ada’ya vermiş. Torbanın içinde bir tahta kaşık, üç kuru üzüm ve üzerinde yol çizgileri bulunan boş bir kâğıt varmış. Ada, bu eşyaların ne işe yaradığını sorunca büyükannesi gülümsemiş. “Yol, yürüyene görünür,” demekle yetinmiş.
Güneşin İzindeki Yol
Ada, ertesi sabah köyden ayrılmış. Önce çiçekleri susuz kalmış bir tepeye ulaşmış. Orada, kanatlarını açamayan yaşlı bir kelebek bulmuş. Kelebek, gece boyunca taşıdığı bir damla çiyi düşürmüş ve susuzluktan güçsüzleşmiş. Ada tahta kaşıkla yakındaki küçük kaynaktan su alıp çiçeklerin köklerine dökmüş. Çiçekler doğrulunca kelebek de kanatlarını silkeleyip havalanmış. Havada üç kez dönerek Ada’ya güneye giden yolu göstermiş.
Güneyde Ada, taşların arasında oturan iki kardeşle karşılaşmış. Kardeşler, paylaştıkları ekmeğin son dilimi için tartışıyorlarmış. Ada torbasındaki üç kuru üzümden ikisini onlara vermiş, sonuncusunu da ikiye bölmüş. Kardeşler utanıp ekmeği eşitçe paylaşmışlar. O anda boş kâğıtta ince bir çizgi belirmiş. Çizgi, uzaklardaki yuvarlak bir tepeyi gösteriyormuş.
Yuvarlak tepenin ardında, yaprakları birbirine değdikçe fısıldayan bir söğüt ağacı varmış. Ağacın dallarında yüzlerce küçük kavanoz asılı duruyormuş. Kimi kavanozda bir gülüş, kiminde bir ninni, kiminde de yağmur sonrası toprak kokusu saklıymış. Söğüdün altında, başında mor bir mendil bulunan yaşlı bir kadın oturuyormuş. Adı Suna’ymış.
Suna, Ada’yı görünce, “Köyünüz öğleyi arıyor,” demiş. Ada şaşırmış. Suna, kavanozlardan birini dikkatle indirip içindeki solgun ışığı göstermiş. “Öğle, yalnızca güneşin tepede durması değildir. İnsanların aynı ışığı birbirine ayırmadan sunmasıdır. Ilıcaköy’de herkes kendi payına düşen aydınlığı saklamaya başlayınca öğle de küsmüş.”
Ada, köyde kimsenin kötü niyetli olmadığını söylemiş. Suna başını sallamış. “Kötülük gerekmeyebilir. Bazen küçük bir unutkanlık, kapalı bir el ya da paylaşılmayan bir sevinç de ışığın yolunu daraltır. Fakat daralan yol yeniden açılabilir.” Sonra Ada’ya boş bir kavanoz vermiş. “Bunu doldurmak için altın değil, insanların gönüllü olarak vereceği bir şey gerek.”
Bir Kavanoz Dolusu Işık
Ada köye döndüğünde meydandaki herkesi bir araya çağırmış. Önce kendi kuru üzümünü paylaşmış. Fırıncı Rıza Usta, o gün pişirdiği çöreklerin en güzelini getirmiş. Çeşmenin başındaki çocuklar, oyunlarını yarıda bırakıp yaşlı komşularına su taşımış. Dokumacı Nermin, kimse istemeden renkli ipliklerinden bir demet vermiş. Herkes bir eşya değil, içten bir iyilik bırakmış kavanoza.
İyilikler çoğaldıkça kavanozun içi ılık bir ışıkla dolmuş. Önce ışık Ada’nın avuçlarını aydınlatmış, sonra meydanın taşlarına yayılmış. Gölge saati titremiş ve ibresi tam on ikiyi göstermiş. Güneş, sanki uzun bir uykudan uyanmış gibi gökyüzünün ortasına yükselmiş. O gün köylüler sofralarını birbirine yaklaştırmış, kimsenin tabağı boş kalmamış.
O günden sonra Ilıcaköy’de her öğle vakti kavanoz meydanın ortasına konmuş. İnsanlar içine altın, mücevher ya da değerli eşya atmamış. Bir teşekkür, bir yardım, bir gülümseme bırakmışlar. Kavanoz zamanla dolup taşmış ama ışığı hiç tükenmemiş. Ada ise büyüdüğünde bile büyükannesinin sözünü unutmamış: İnsanların birbirine verdiği aydınlık, en uzun gündüzden bile daha parlaktır. Anonim masallar arasında anlatılagelen bu küçük öğle sırrı, paylaşan her kalpte yeniden doğarmış.




