Modern Masallar

Nasreddin Hoca ve Unutkan Çeşmenin Sırrı

Yaklaşık 4 dakika okuma

Akşehir’de, söğüt ağaçlarının gölgesine kurulmuş küçük bir meydan vardı. Meydanın ortasında da taşları çiçek desenleriyle süslü eski bir çeşme dururdu. Bu çeşmeye Unutkan Çeşme denirdi; çünkü bazen suyu akıtır, bazen de birdenbire susardı. Yine de kasabalılar onu çok severdi. Her sabah çeşmenin başına gelir, kovalarını doldururken içlerinden güzel bir dilek geçirirlerdi. Kimi sabır, kimi bereket, kimi de komşusuyla barışmak isterdi.

Bir gün çeşme, tam pazar kurulurken sustu. Önce herkes bunun kısa bir naz olduğunu düşündü. Fakat öğleye kadar tek damla su akmadı. Kasabanın çocukları boş testileri sıraya dizdi, esnaf gölgeli dükkânlarından çıktı, yaşlılar çeşmenin taşlarını dikkatle inceledi.

O sırada Nasreddin Hoca, eşeği Karakaçan’ın heybesinde iki sepet kayısıyla meydana geldi. Kalabalığı görünce kaşlarını kaldırdı.

Hoca, “Çeşme neden sustu?” diye sordu.

Kalaycı Rıza, “Boru tıkanmıştır,” dedi. “Hemen kazma getirip taşı sökelim.”

Dudu Nine ise başını salladı. “Bence çeşme küstü. Dün ona dilek dileyip teşekkür etmeyi unuttum.”

Hoca, taşlara eğilip çeşmenin musluğuna baktı. Sonra cebinden küçük bir mendil çıkardı, yere serdi ve üzerine üç nohut koydu.

“Bunlar ne?” diye sordu çocuklardan biri.

“Birinci nohut aceleciler için, ikincisi suçlayanlar için, üçüncüsü de dinlemeyi bilenler için,” dedi Hoca. “Bakalım hangisi önce filizlenecek?”

Çeşmenin Söylemediği Söz

Kasabalılar şaşkınlıkla birbirlerine baktı. Rıza hemen kazmayı kaptı, “Ben boruyu bulurum,” diyerek çeşmenin arkasına yöneldi. Hoca elini kaldırdı.

“Bir şeyi açmadan önce içindekini anlamaya çalışmak daha iyidir.”

Sonra bütün kasabalılardan, son bir hafta içinde yaptıkları iyilikleri anlatmalarını istedi. İnsanlar önce sustu. Çünkü çoğu, iyilik yapmış olsa bile bunu hatırlamaya çalışmıyordu. Çocuklardan Zühre, yaşlı bir seyyaha yol gösterdiğini söyledi. Fırıncı Cemil, her sabah bir somunu kuşlarla paylaştığını anlattı. Rıza, komşusunun kırık tenceresini ücret almadan onardığını itiraf etti.

Fakat bazıları hiçbir şey hatırlayamıyordu. Hoca, “Demek çeşme yalnız suyu değil, iyilikleri de saklıyor,” dedi. “Ama unutulan iyilikler, taşın altında biriken kumlara benzer. Zamanla yolu kapatır.”

Hoca, çeşmenin çevresini dikkatle dolaştı. En sonunda, taşların arasında küçük bir bakır kapak buldu. Kapağın üzerinde şu sözler yazılıydı: Hatırlanmayan iyilik, susuz kalan kalbe döner.

Rıza kapağı kaldırınca içeriden renkli kâğıt parçaları çıktı. Her kâğıtta kasabalıların yaptığı bir iyilik yazılıydı. Ancak kâğıtlar birbirine dolanmış, suyun geçeceği yolu kapatmıştı. Hoca kâğıtları tek tek ayırmak istedi ama düğümler çok sıkıydı.

Üç Nohudun Öğüdü

“Bunları keselim,” dedi pazarcı Veli.

Hoca gülümsedi. “Bir düğümü makas çözer, fakat anlayışla bağlanan düğümü sabır çözer.”

Herkes sırayla kâğıtlardaki iyilikleri okudu ve sahibine teşekkür etti. Teşekkür edilen her kâğıt biraz gevşedi. Zühre’nin kâğıdı, Cemil’in kâğıdından ayrıldı. Cemil’inki Rıza’nınkine yol verdi. Dudu Nine, yıllar önce kimse fark etmeden diktiği erik fidanını hatırlayınca en büyük düğüm de çözüldü.

Son kâğıt Hoca’ya aitti. Kâğıtta, geçen kış çatısı akan bir evin bacasını onardığı yazıyordu. Hoca başını eğip, “Bunu ben bile unutmuşum,” dedi. “İnsan bazen kendi yaptığı iyiliği de başkasının yaptığı kadar önemsemeli. Çünkü iyilik hatırlanınca büyünür, övünmek için değil, yeniden yapılmak için.”

Hoca’nın sözleri biter bitmez çeşmenin içinden ince bir şırıltı duyuldu. Önce bir damla, sonra iki damla aktı. Ardından su, güneşte parlayan berrak bir kurdele gibi taş oluğa döküldü. Çocuklar sevinçle alkışladı; fakat Hoca ellerini kaldırarak onları durdurdu.

“Bu suyu yalnız kovalarınıza değil, davranışlarınıza da doldurun,” dedi. “Çeşme her gün akmayabilir. Ama iyilik için gökyüzünden işaret beklemeye gerek yok.”

Akıp Giden İyilik

O günden sonra kasabalılar çeşmenin başına geldiklerinde yalnız dilek dilemedi. Birbirlerine teşekkür etti, yaptıkları iyilikleri sessizce hatırladı ve yeni bir iyilik için söz verdi. Çeşme de artık hiç susmadı; çünkü suyun yolu temiz, insanların gönlü ise paylaşmaya açık kalmıştı.

Nasreddin Hoca, Karakaçan’a binip yola koyulurken heybeden bir kayısı düştü. Zühre onu alıp Hoca’ya uzattı.

Hoca kayısıyı cebine koydu. “Bakın,” dedi, “iyilik bazen çeşmeden değil, yoldan da akarmış.”

Karakaçan anırarak başını salladı. Kasabalılar güldü. O günden sonra Akşehir’de biri bir iyilik yaptığında, kimse onun adını taşlara kazımadı. Sadece çeşmenin başına gidip bir tas su içti ve aynı güzelliği bir başkasına ulaştırdı.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu