Pazartesi Gününü Kaybeden Kasaba

Narinova’da haftanın günleri, belediye saat kulesinin tepesindeki yedi renkli çanla duyurulurdu. Pazar akşamı mor çan, pazartesinin yaklaşmakta olduğunu haber verir; fırıncılar hamur yoğurur, öğrenciler çantalarını hazırlar, kediler bile pazartesi sabahı güneşinin hangi pencereye vuracağını bilirdi.
Ne var ki o hafta mor çan susmuştu. Pazartesi sabahı olduğunda kasabada garip bir sessizlik vardı. Kimse güne geç kalmamıştı, çünkü kimse hangi gün olduğunu bilmiyordu. Bakkal Rauf, dükkânının kapısına “Bugün açık olabilir” yazmış, okulun müdürü ise sınıflara girip çocuklara, “Sizce bugün hangi gün?” diye sormuştu.
On bir yaşındaki Lalin, bu tuhaflığı ilk anda eğlenceli buldu. Fakat annesinin mayalı ekmek için ayırdığı hamurun beklediğini, babasının tamir atölyesinde bütün aletlerin aynı anda suskunlaştığını görünce işin ciddi olduğunu anladı. Lalin’in en sevdiği şey, kimsenin önemsemediği küçük ayrıntıları fark etmekti.
Çanın İçindeki Boşluk
Lalin, saat kulesine gitti. Kule bekçisi Savaş Dede, elinde büyüteçle mor çanın içine bakıyordu.
“Çan kırılmamış,” dedi. “İpi yerinde, dili de sağlam. Ama içinde ses yerine kocaman bir boşluk var.”
Lalin çanın kenarına kulağını dayadı. Önce hiçbir şey duymadı. Sonra çok uzaktan gelen minicik bir fısıltı işitti: “Beni bul…”
Bu ses, kulenin taş duvarlarından aşağı süzülerek üç ayrı yöne dağılıyordu. Lalin sesin peşinden önce pazar yerine, sonra eski tren yoluna, en sonunda da kasabanın dışındaki değirmene ulaştı. Her yerde aynı şeyi gördü: Bir eşya, ait olmadığı yerde duruyordu. Pazarın ortasında bir terzi makası çiçek saksısının içinde, tren yolunda bir çorba kepçesi rayın yanında, değirmende ise okulun kara tahtası un çuvallarının arasındaydı.
Lalin, bu eşyaların rastgele yer değiştirmediğini fark etti. Her biri, geçmişte birinin verdiği ama tutmadığı bir sözü hatırlatıyordu. Terzi, komşusunun elbisesini zamanında bitireceğine söz vermiş, sonra unutmuştu. Kepçeyi bulan aşçı, tren istasyonunda bekleyen yolculara sıcak çorba götüreceğini söylemiş ama yoğunluktan vazgeçmişti. Kara tahta ise çocuklara değirmenin eski öyküsünü anlatacağını söyleyen bir öğretmene aitti.
Unutulan Sözlerin Haritası
Lalin eve dönmek yerine kasabanın sokaklarında dolaşmayı sürdürdü. Bir evin önünde tek bir ayakkabı, çeşmenin yanında kapalı bir şemsiye, manavın tezgâhında ise üzerinde isim yazılı bir sepet buldu. Her nesnenin yanında küçük, gümüş renkli bir kâğıt duruyordu. Kâğıtlarda tek bir cümle yazılıydı: “Söz verildi, fakat hatırlanmadı.”
Akşamüstü bütün kâğıtları bir araya getirince ilginç bir şekil ortaya çıktı. Kâğıtlar, saat kulesine uzanan bir yol çiziyordu. Yolun sonunda, kulenin arkasındaki küçük depoyu gösteriyordu. Lalin depoya girdiğinde yedi çanın renklerine göre ayrılmış raflar gördü. Mor rafta, pamuktan yapılmış küçücük bir kese duruyordu.
Kesenin içinden bir ses yükseldi: “Pazartesi olmak istemiyorum. Herkes beni yalnızca yapılacak işlerle anıyor. Oysa pazartesi, yeni bir söz vermek ve onu yerine getirmek için güzel bir başlangıç olabilir.”
Lalin, sesin mor çanın kaybolan sesine ait olduğunu anladı. Kasabalılar pazartesiyi sevmemekten öylesine söz etmişti ki gün, kendisini duyuracak neşeli bir neden bulamamıştı.
Yeni Bir Başlangıç
Lalin hemen meydana koştu ve herkesi çağırdı. Terzi, aşçı, öğretmen, bakkal ve diğer kasabalılar birer birer geldi. Lalin onlara bulduğu eşyaları gösterip şöyle dedi:
“Verdiğimiz sözler küçük görünse de her biri bir yere bağlanır. Sözlerimizi unuttuğumuzda günler bile yolunu şaşırabilir.”
Kasabalılar utandı, fakat kimse başını eğip susmakla yetinmedi. Terzi elbiseyi tamamladı. Aşçı, istasyondaki yolculara çorba götürdü. Öğretmen değirmenin öyküsünü çocuklara anlattı. Bakkal, haftalardır beklettiği sepeti sahibine teslim etti.
Son sözünü Lalin verdi. Ertesi sabah herkesin meydanda buluşup kasabayı birlikte düzenleyeceğine söz verdi. Sabah olduğunda mor çan, yıllardır çıkarmadığı kadar berrak bir sesle çaldı. Pazartesi geri dönmüştü.
O günden sonra Narinova’da pazartesiler eskisi gibi ağır başlamadı. İnsanlar güne, büyük planlar yerine tutabilecekleri küçük sözlerle girişti. Lalin ise saat kulesinin kapısına şu cümleyi astı: “İlginç hikayeler bazen uzak diyarlarda değil, unutulan sözlerin hemen yanında saklanır.”




