Penceredeki Kırmızı Nar
Elif’in yaşadığı köyde sabahlar horoz sesleriyle başlar, akşamlar ise damların üzerinden ağır ağır yükselen duman kokusuyla biterdi. Evlerinin önünde yaşlı bir nar ağacı vardı. Elif, her sonbahar ağacın en parlak narını seçer, içinden çıkan kırmızı taneleri sayardı. Büyükannesi, “Her tanenin içinde başka bir dilek saklıdır,” derdi.
Bir gün babası, uzak bir şehirde yeni bir iş bulduğunu söyledi. Aile, daha geniş bir evde yaşayacak, Elif de büyük bir okula gidecekti. Herkes hazırlık yaparken Elif’in içi burkuldu. Oyuncaklarını kutuya yerleştirdi, fakat köyün kokusunu, taş duvarları ve nar ağacının gölgesini hiçbir kutuya sığdıramadı.
Yola çıkmadan önce büyükannesi ona küçük bir kese verdi. Keseden tek bir nar tanesi çıktı. “Bunu yanında götür,” dedi. “Toprağa bırakırsan belki filizlenir. Filizlenmezse de üzülme; bazı tohumlar önce kalplerde büyür.” Elif, taneyi mendiline sarıp cebine koydu.
Şehir çok büyüktü. Binalar gökyüzüne uzanıyor, sokaklardan durmadan otobüsler geçiyor, geceleri bile pencerelerde ışıklar yanıyordu. Elif yeni okulunda kimseyi tanımıyordu. Öğretmeni onun köyden geldiğini öğrenince sınıfa kendini tanıtmasını istedi. Elif ayağa kalktı ama memleketini anlatırken sesi kısıldı. Arkasından birkaç çocuk kıkırdadı.
O gün okuldan dönünce odasının penceresinin önüne küçük bir saksı koydu. Mendilindeki nar tanesini toprağa bıraktı ve üzerine biraz su serpti. “Büyürsen sana köyümü anlatırım,” diye fısıldadı. Sonra her akşam saksının başına oturup uzaktaki tepeleri, kuş yuvalarını ve büyükannesinin yaptığı ekşi ekmeği düşündü.
Günler geçti. Saksıda hiçbir şey görünmedi. Elif yine de sulamayı bırakmadı. Bir sabah, toprağın ortasında incecik yeşil bir kıvrım belirdi. Elif sevinçle annesini çağırdı. Annesi, “Demek uzak yerlerde de tanıdık bir renk bulunabiliyormuş,” dedi.
Elif fidanını okula götürmek istedi. Öğretmeni saksıyı sınıfın pencere önüne koymasına izin verdi. Elif, arkadaşlarına nar ağacının nasıl çiçek açtığını, meyvelerinin neden taç gibi göründüğünü anlattı. Bu kez kimse gülmedi. Arda adlı bir çocuk, “Ben de dedemin kasabasından bir fasulye tohumu getirmiştim,” dedi. Bir başka öğrenci, deniz kenarındaki evlerini özlediğini anlattı.
Öğretmen, sınıfta “Uzaklardan Gelenler Köşesi” hazırlamayı önerdi. Her öğrenci memleketinden küçük bir eşya, resim ya da anı getirecekti. Elif, büyükannesinin ördüğü renkli bir mendili getirdi. Mendilin kenarında nar çiçeklerine benzeyen kırmızı desenler vardı. Çocuklar mendile bakarken Elif, ilk kez yeni şehrinde kendine ait bir yer bulduğunu hissetti.
Fidan büyüdükçe sınıftaki çocuklar da birbirine yaklaşmaya başladı. Arda fasulyesini saksıya ekti. Deniz, kıyıdan topladığı düzgün taşlarla köşeyi süsledi. Mina, babaannesinin yaylasını anlatan bir resim yaptı. Her hafta bir çocuk, uzakta bıraktığı güzel bir şeyi arkadaşlarıyla paylaştı. Böylece gurbet, yalnızca özlenen bir yer olmaktan çıktı; herkesin yanında taşıdığı renkli bir anıya dönüştü.
Bahar geldiğinde nar fidanı iki küçük yaprak daha açtı. Elif’in büyükannesi ziyarete geldiğinde fidanı görünce gözleri parladı. “Bak,” dedi, “tohum kalbinde de büyümüş.” Elif, büyükannesine sınıftaki köşeyi gösterdi ve arkadaşlarını tanıştırdı. Büyükannesi çocuklara nar tanelerinden yapılmış tatlılar ikram etti.
O akşam Elif pencereden şehre baktı. Uzakta ışıklar yıldızlar gibi parlıyordu. Köyünü hâlâ özlüyordu; özlemek, sevgisinin azaldığı anlamına gelmiyordu. Artık biliyordu ki insan bir yeri geride bıraksa bile oradaki iyilikleri yeni yerlere taşıyabilirdi.
Yıllar sonra fidan, okulun bahçesine dikilecek kadar büyüdü. İlk narını verdiği gün çocuklar meyvenin etrafında toplandı. Elif, en parlak taneyi ayırıp toprağa bıraktı. Çünkü bazı yollar valizlerle değil, paylaşılan anılarla uzar; bazı yuvalar ise insanın sevgi verdiği her yerde yeniden kurulur.