Keten Kuledeki Üçüncü Anahtar
Uzak kuzeyde, sabahları sisle örtülen bir vadinin kıyısında Ketenova adında küçük bir kasaba vardı. Kasabanın ortasında, pencereleri olmayan eski bir kule yükselirdi. Kulenin kapısında üç kilit bulunur, üstünde de şu sözler yazardı: “Açılacak kapı, doğru eli bekler.” Ketenova halkı yıllardır bu sözün anlamını çözememişti.
Kasabanın değirmeninde çalışan Arda, meraklı ve dikkatli bir çocuktu. Büyükbabasından kalan küçük bir pirinç anahtarı her zaman cebinde taşırdı. Anahtar hiçbir kilidi açmıyordu ama Arda onu, zor zamanlarda insanın aklına yeni bir yol getirdiğine inanarak saklardı. Bir sonbahar sabahı değirmenin çarkları durdu. Irmağın suyu akıyor, rüzgâr esiyor, fakat çarklar dönmüyordu.
O sırada kulenin tepesinden üç kez ince bir çan sesi duyuldu. Kasabanın yaşlı saatçisi Nodar, Arda’ya yaklaşıp fısıldadı: “Kulenin içindeki eski su terazisi bozulmuş olmalı. O terazi çalışmazsa değirmenler, çeşmeler ve tarlaların sulama kanalları sırayla susar.”
“Peki kapıyı neden açamıyoruz?” diye sordu Arda.
Nodar, avucunda duran soluk bir gümüş anahtarı gösterdi. “Birinci anahtarı ben yıllardır korudum. Fakat ikinci anahtar, kimsenin tek başına bulamayacağı bir yerde saklı. Üçüncü anahtar ise ancak ilk ikisi doğru amaçla kullanılırsa ortaya çıkacak.”
Arda, gümüş anahtarı aldı ve kulenin çevresinde aramaya başladı. Önce taş duvarları inceledi, sonra otların arasına baktı. Tam umudunu yitirecekken, duvar dibinde küçük bir karınca yuvası gördü. Karıncalar, ıslak toprağın içinden parlayan mavi bir ipliği dışarı çıkarıyordu. Arda ipliği çekmedi; çöken yuvanın kenarlarını ince dallarla destekledi. Karıncalar rahatça geçince mavi iplik de toprağın altından kayarak eski bir kavak ağacına uzandı.
Kavak ağacının kovuğunda ikinci anahtar duruyordu. Anahtar tahtadandı ve üzerinde tek bir göz resmi vardı. Arda onu alır almaz ağaçtan yumuşak bir ses yükseldi: “Gören göz, yalnız kendine bakmaz.”
Arda bu sözü düşündü. Kasabaya döndüğünde anahtarları hemen kilitlere takmak yerine meydanda bekleyen insanları çağırdı. Çünkü kulenin açılmasının yalnızca kendisine değil, bütün kasabaya yarar sağlayacağını anlamıştı. Fırıncı, bahçıvan, dokumacı ve çocuklar birlikte geldiler. Her biri elinden geleni yapmak istedi.
Arda birinci kilide gümüş anahtarı, ikinci kilide tahta anahtarı taktı. İki kilit de yumuşak bir tıkırtıyla açıldı. Fakat üçüncü kilit yerinde duruyordu. O anda Arda’nın cebindeki pirinç anahtar ısındı ve üstünde daha önce fark etmediği küçük harfler belirdi: “Paylaşılmayan anahtar, kapıdan küçüktür.”
Arda anahtarı kilide uzattı, sonra durdu. “Bu anahtar benim değil,” dedi. “Büyükbabamın hatırası, ama kapının ardındaki su herkesin. Onu birlikte kullanalım.” Böyle söyleyince kasabadaki herkes elini anahtarın üzerine koydu. Arda anahtarı çevirdi.
Kulenin kapısı sessizce açıldı. İçeride altın ya da değerli taşlar yoktu. Yalnızca dev bir su terazisi, üç tahta çark ve tavandan sarkan sayısız küçük fincan bulunuyordu. Fincanlar, insanların iyiliklerini ölçen eski bir düzenekti. Birlikte yapılan her yardım, terazinin bir kefesine su damlatıyor; bencillikle saklanan her şey diğer kefeyi ağırlaştırıyordu.
Kasabalılar o gün hiçbir ödül beklemeden çalıştı. Kimi çarkları yağladı, kimi kanalı temizledi, kimi de yorgunlara sıcak çorba getirdi. Terazi dengelenince kuledeki fincanlar aynı anda doldu. Sular ince kanallardan aşağı aktı; değirmenin çarkları dönmeye, çeşmeler şırıldamaya başladı.
O günden sonra Ketenova’da üç anahtarın anlamı anlatıldı: Biri bilgiyi, biri dikkatli bakışı, biri de paylaşmayı simgeliyordu. Arda pirinç anahtarını yine cebinde taşıdı, fakat artık onun yalnızca bir hatıra değil, doğru zamanda başkalarına uzatılması gereken bir emanet olduğunu biliyordu. Ketenova’nın kulesi her akşam üç kez çaldı; ilk ses cesareti, ikinci ses anlayışı, üçüncü ses ise birlikte yapılan iyiliklerin sevincini hatırlattı.
