Söğüt Tepesinin Şarkı Taşı

Uzak dağların ardında, sabahları çan sesleriyle değil, kuşların birbirine anlattığı türkülerle uyanan Ilıcak adlı bir köy vardı. Köyün ortasından geçen pınar, eskiden yaz kış şırıl şırıl akardı. Ne var ki bir bahar sabahı suyu inceldi, sonra yalnızca birkaç damla kaldı. Tarlalar susadı, değirmenin çarkı durdu. Köylüler ne yapacaklarını düşünürken, dokuz yaşındaki Nergis, pınarın başında yerde parlayan yuvarlak bir taş buldu.
Taşın üzerinde birbirine dolanan üç ince çizgi vardı. Nergis taşı avucuna alınca içinden çok uzaklardan gelen bir ezgi duydu. Bu ezgi ne neşeli ne de hüzünlüydü; sanki bir ağacın rüzgâra, rüzgârın da bulutlara söylediği eski bir şarkıydı. Nergis, taşı köyün en yaşlı sakini Suna Nine’ye götürdü. Suna Nine taşı görünce kaşlarını kaldırdı ve şöminenin yanındaki sandıktan sararmış bir defter çıkardı.
“Bu, Söğüt Tepesinin şarkı taşı,” dedi. “Büyüklerimiz, pınarın kaynağını koruyan görünmez bekçinin onu yüzyıllar önce tepeye bıraktığını anlatır. Taş ancak köyde herkes birbirine el uzattığında ses verir. Fakat yıllar içinde insanlar kendi işlerine dalmış, şarkının anlamını unutmuş.”
Nergis hemen köy meydanına koştu. Fırıncıya, marangozlara, bahçıvanlara ve çiftçilere yaşlı kadının anlattıklarını söyledi. Bazıları başını salladı, bazıları ise “Bir taş nasıl su getirebilir?” diye güldü. Tam o sırada pınarın son damlası da toprağa karıştı. Nergis, kimsenin inanmasını beklemeden Söğüt Tepesine doğru yola çıktı. Yanına yalnızca taşını, küçük su matarısını ve annesinin ördüğü kırmızı atkıyı aldı.
Söğüt Tepesi, köyden çok uzakta değildi; fakat yol boyunca üç sınavla karşılaşılırdı. İlkinde dikenlerle çevrili dar bir patika vardı. Nergis, dikenleri koparmak yerine dalları yavaşça birbirine bağlayarak kendine geçit açtı. İkinci sınavda, rüzgârın savurduğu yaprakların altında yol görünmez oldu. Nergis gözlerini kapatıp taşın ezgisini dinledi ve şarkının yönünü izledi. Üçüncü sınavda ise susuz kalmış küçük bir kirpi gördü. Matarasındaki suyu onunla paylaştı.
Kirpi suyu içince dikenlerini parlatıp başını kaldırdı. “İyilik, yankısını bulur,” dedi. Nergis bu sözleri duyunca şaşırdı; çünkü kirpinin konuşabildiğini bilmiyordu. Kirpi, tepenin ardındaki yaşlı söğüdü gösterdi. “Taşı ağacın köklerine bırak, ama dileğini kendin için dileme. Kaynak, yalnızca herkesin payına yetecek bir dilekle uyanır.”
Nergis yaşlı söğüdün yanına vardığında gökyüzü turuncuya dönmüştü. Ağacın kökleri arasında yuvarlak bir oyuk gördü ve şarkı taşını oraya yerleştirdi. Sonra ellerini birleştirip, “Köyümüzdeki su yeniden aksın; fakat onu bulan da, kullanan da birbirini unutmasın,” diye diledi. Taş birden ısındı. Üzerindeki üç çizgi ışıldadı ve tepeden köye kadar uzanan ince bir ses yükseldi.
Bu ses, çan gibi gür değildi. Yine de herkes onu duydu. Fırıncı, yıllardır yardım istemeden ekmek pişiren yaşlı komşusunu hatırladı. Marangoz, kırılan değirmen çarkını onarabileceğini düşündü. Çocuklar, pınarın çevresindeki taşları temizlemek için meydanda toplandı. Köylüler ellerindeki işi bırakıp birbirine yardım etmeye başlayınca, yerin derinliklerinden önce hafif bir uğultu, sonra güçlü bir su sesi geldi.
Nergis köye döndüğünde pınar yeniden akıyordu. Su, eskisinden daha berrak ve daha serin görünüyordu. Köylüler onun çevresine çiçekler dikti, kimsenin susuz kalmaması için ortak bir su kabı yaptı. Suna Nine ise defterine yeni bir sayfa ekledi: “Şarkı taşı, iyiliğin hatırladığı yerde uyanır.”
O günden sonra Ilıcak köyünde her yıl Söğüt Tepesi Günü kutlandı. İnsanlar tepeye çıkıp şarkı taşını görmeye değil, birbirlerine hangi iyiliği yapabileceklerini düşünmeye gittiler. Taş hâlâ söğüdün kökleri arasındadır. Bazen bir çocuk içtenlikle yardım ettiğinde, çok uzaklardan ince bir ezgi duyulur. Bu yüzden efsaneler arasında en sevilenlerden biri, iyiliği su gibi çoğaltan o taşın efsanesidir.




