Kum Saati Ağacının Üç Öğüdü
Uzak tepelerin ardında, meşe ağaçlarının gökyüzüne değdiği yemyeşil bir orman vardı. Bu ormanda Ardıç adında meraklı bir sincap yaşardı. Ardıç hızlı koşar, yüksek dallara kolayca tırmanırdı; fakat bir şeyi beklemeyi hiç sevmezdi. Bir işi hemen bitiremezse kuyruğunu sallayıp söylenmeye başlardı.
Ormanın ortasında, herkesin suyunu içtiği berrak bir pınar bulunurdu. Pınarın başında yaşayan hayvanlar, kurak bir yazın ardından suyun azaldığını fark ettiler. Geyikler suyu yalnızca sabah almak, tavşanlar öğle vakti içmek, kirpiler ise akşam yaklaşmak istiyordu. Herkes kendi zamanının en uygun olduğunu söylüyor, bu yüzden pınarın çevresinde tartışmalar çıkıyordu.
Bir gün yaşlı baykuş Belen, yüksek bir dala konup şöyle dedi: “Bu anlaşmazlığı çözmek için ormanın en eski bilgeliğine başvurmalıyız. Doğu yamacında, gövdesinde kum taneleri dolaşan bir ağaç vardır. Ona Kum Saati Ağacı derler. Üç öğüt verirse pınarın düzeni yeniden kurulabilir.”
Hayvanlar, ağaca kimin gideceğini düşünürken Ardıç hemen öne atıldı. “Ben giderim! Hem hızlıyım hem de yolu iyi bilirim,” dedi. Baykuş Belen başını eğdi. “Hızlı olmak güzel, fakat duyduğunu anlamak daha güzeldir,” diye uyardı. Ardıç bu sözleri pek önemsemeden yola koyuldu.
Doğu yamacına vardığında, dallarından altın renkli kumların ince ince aktığı yaşlı ağacı gördü. Ardıç gövdeye üç kez vurdu. Ağaç, yapraklarının arasından yumuşak bir ses çıkardı: “İlk öğüdüm şudur: Bir kaynak azaldığında önce kabını değil, ihtiyacını ölç.”
Ardıç bu sözü duyunca hemen ormana döndü. Hayvanlara, herkesin aynı büyüklükte kap kullanmaması gerektiğini anlattı. Susamış geyiklerle küçük tavşanların ihtiyacı bir değildi. Fakat hayvanlar yine tartıştı. Kimi büyük kap istedi, kimi de kendi sırasını öne almak için itiraz etti.
Ardıç yeniden ağaca gitti. Bu kez sabırsızlanmadan bekledi. Kumlar gövdede yukarıdan aşağıya akarken ağaç ikinci öğüdünü verdi: “Sırayı beklemek, başkasına iyilik etmek değil; ortak düzeni korumaktır. Bekleyen herkes, zamanı geldiğinde daha huzurlu yaşar.”
Ardıç bu öğüdü pınarın yanına taşıdı. Kıyıya düz taşlar dizdi ve her hayvanın sırasını gösterecek küçük işaretler hazırladı. Ancak suyun başında duran saksağan Zilli, parlak taşları görünce onları kendisi için toplamaya başladı. Ardıç onu azarlamak yerine, “Bu taşlar herkesin sırasını gösteriyor. İstersen sen de düzenin koruyucusu ol,” dedi.
Zilli, ilk kez bir görevin kendisine güvenilerek verildiğini fark etti. Taşları yerine dizdi ve sırayı dikkatle takip etmeye başladı. Böylece pınarın çevresi sakinleşti. Yine de su, hayvanların ihtiyacını karşılayacak kadar çoğalmıyordu. Ardıç, ağacın son öğüdünü öğrenmek için bir kez daha yamaca çıktı.
Kum Saati Ağacı uzun süre sessiz kaldı. Sonra dallarındaki kumlar gümüş gibi parladı: “Üçüncü öğüdüm şudur: Birlikte korunan şey, tek başına sahip olunan şeyden daha uzun yaşar. Herkes pınara bir damla emek katarsa, pınar da herkese serinlik verir.”
Ardıç ormana döndüğünde bir plan yaptı. Geyikler çevredeki taşları kaldıracak, tavşanlar pınara uzanan küçük kanalları temizleyecek, kirpiler toprağın çatlaklarını yapraklarla kapatacaktı. Saksağan Zilli de yukarıdan uçup suyun başka bir yere sızıp sızmadığını gözleyecekti. Ardıç ise bütün işleri sıraya koyacak ve kimsenin yorulup unutulmaması için nöbet tutacaktı.
Hayvanlar günlerce çalıştı. Çok geçmeden pınarın suyu berrak bir iplik gibi yeniden akmaya başladı. Su çoğalmamıştı belki, ama artık boşa gitmiyor, herkes ihtiyacı kadar alıyordu. Pınarın başında kavga yerine sohbet, telaş yerine dayanışma vardı.
Ardıç, Kum Saati Ağacı’na teşekkür etmek için son kez yamaca çıktı. Ağaç ona yeni bir söz vermedi; yalnızca dallarından küçük bir kum tanesi düşürdü. Ardıç bunu avucunda tutup gülümsedi. Artık biliyordu: Bilgelik uzaklarda saklı olabilir, fakat onu yaşatmak için her gün sabırla, ölçüyle ve paylaşarak davranmak gerekir.
O günden sonra ormanda bir sorun çıktığında herkes önce kendi isteğini değil, ortak iyiliği düşünürdü. Ardıç ise hızını kaybetmeden, acele etmemeyi öğrenmişti. Çünkü en güzel sonuçların, bazen doğru zamanda atılan yavaş bir adımla geldiğini anlamıştı.