Gölgeleri Ölçen Terzi

Kasabanın en yüksek tepesinde, rüzgâr estikçe incecik sesler çıkaran bir saat kulesi vardı. Kulenin altında yaşayan insanlar, gölgelerinin şekillerine bakarak günün nasıl geçeceğini anlardı. Uzun gölgeler sakin bir akşamı, yuvarlak gölgeler neşeli bir pazarı, titreyen gölgeler ise biraz dikkat isteyen bir günü haber verirdi. On bir yaşındaki Suna, gölgelerin yalnızca ışığın peşinden yürüyen karaltılar olmadığını düşünürdü. Ona göre her gölge, sahibinin içinde sakladığı bir duyguyu da anlatırdı.
Suna’nın büyükannesi, yıllar önce kasabanın en ünlü terzisiydi. Kumaşları keserken makasını gözleriyle değil, parmaklarının ucuyla yönlendirir; elbiselerin içine mutlaka küçük bir iyilik cebi dikerdi. Bir gün dükkânı kapatıp ortadan kaybolmuş, geriye yalnızca duvarda asılı gümüş renkli bir mezura bırakmıştı. Suna, büyükannesinin bu mezurayı neden hiç kullanmadığını merak ederdi. Mezuranın üzerinde santimetre çizgileri yerine tuhaf işaretler vardı: bir kulak, bir yıldız, bir gülümseme ve açık bir kapı.
Bir pazartesi sabahı kasabada garip bir şey oldu. Herkesin gölgesi bir parmak boyuna kadar kısaldı. Fırıncının gölgesi ekmek küreği kadar ince, postacınınki ise yuvarlak bir düğme kadar küçüktü. İnsanlar şaşkınlıkla birbirlerine bakıyor, fakat kimse ne yapacağını bilemiyordu. Sadece Suna’nın gölgesi değişmemişti. Onun gölgesi, omuzlarında kocaman bir pelerin taşıyormuş gibi dimdik duruyordu.
Suna, gümüş mezurayı cebine koyup saat kulesine çıktı. Kulenin en üst katında, tozlu dişlilerin arasında küçük bir kumaş parçası buldu. Kumaşın üzerine, büyükannesinin dikişlerine benzeyen mavi iplikle şu cümle işlenmişti: Gölge küçülürse ışığı arama; önce kimin ışığını örttüğünü düşün. Suna yazıyı birkaç kez okudu. Sonra aşağı indi ve kasabadaki herkesin o gün bir şeyden çekindiğini fark etti. Fırıncı ekmeklerinin kabarmayacağından, postacı yanlış mektubu götürmekten, çocuklar da sınıfta fikirlerini söylemekten korkuyordu.
Suna, dükkânın kapısını açıp büyükannesinin kumaş sandığını ortaya çıkardı. İçinde sarı, lacivert ve mercan renkli kumaş parçaları vardı. Her parçanın üzerinde farklı bir işaret bulunuyordu. Suna, gümüş mezurayı ilk kumaşın üzerine koyduğunda mezura hafifçe ısındı. Kulak işaretli parçadan yumuşak bir ses yükseldi: Birinin sözünü gerçekten dinlersen, gölgesine biraz uzunluk katarsın. Suna hemen komşusu Rauf Usta’nın yanına gitti. Rauf Usta, dükkânını kapatıp gitmeyi düşünüyordu; çünkü yaptığı tahta oyuncakların artık beğenilmediğine inanıyordu. Suna onun bütün oyuncaklarını tek tek dinledi, hangi ağacın kokusunu taşıdıklarını sordu ve en sevdiği oyuncağını anlattırdı. Rauf Usta konuşurken gölgesi önce dizlerine, sonra beline kadar uzadı.
Bu küçük değişikliği gören kasabalılar, sırayla Suna’nın dükkânına gelmeye başladı. Yıldız işaretli kumaş, kimsenin fark etmediği bir beceriyi övmeyi öğretti. Gülümseme işaretli parça, küslükleri yumuşattı. Açık kapı işaretli parça ise insanların yardım istemekten utanmamasını sağladı. Ancak gece olmadan önce kasabanın ortasındaki eski değirmen durdu. Değirmen durunca saat kulesinin çanı da çalmadı. Gölgesi en kısa kalan kişi, değirmenci Neco’ydu. Neco, herkesin içinde başarısız olmaktan korktuğunu itiraf etti.
Suna, Neco’ya hazır bir çözüm vermek yerine onunla birlikte değirmene girdi. Dişlilerin arasına sıkışmış kuru bir dal buldular. Dalı çıkarmak için üç kişinin aynı anda çevirmesi gerekiyordu. Önce fırıncı, sonra postacı, ardından Rauf Usta yardıma koştu. Suna mezurayı dişlilerin üzerine bağladı ve herkes kendi korkusunu söyleyerek birlikte çekti. Dal yerinden çıkınca değirmen yeniden dönmeye başladı. Aynı anda saat kulesinden berrak bir çan sesi yükseldi.
Çan sesi kasabanın üstünde dolaşırken bütün gölgeler eski uzunluklarına kavuştu. Fakat Suna’nın gölgesi diğerlerinden biraz daha farklıydı; pelerininin yanında küçük bir cep şekli vardı. Büyükannesinin yıllar önce diktiği iyilik cebi, sonunda görünür olmuştu. Suna, mezurayı dükkânın duvarına astı. O günden sonra kasabada kimse korkusunu saklamak zorunda kalmadı. Çünkü herkes şunu öğrenmişti: Bir gölgeyi büyütmenin yolu, kendi ışığını parlatmak değil, başkasının ışığının önünden çekilmektir.
Yıllar sonra Suna da terzi oldu. Her diktiği elbiseye görünmeyen bir cep ekledi. Bu ceplere bazen cesaret, bazen sabır, bazen de söylenmeyi bekleyen güzel bir söz sığardı. Kasabanın çocukları bu elbiseleri giydiğinde gölgeleri uzar, saat kulesi de onları selamlarmış. Böylece gümüş mezuranın sırrı, tek bir dükkânda değil, iyilik etmeyi bilen herkesin kalbinde yaşamaya devam etmiş.



