Bozkırın Altında Şarkı Söyleyen Buğday
İç Anadolu’nun geniş bozkırlarında, tepeleri kekik kokan Sarıpınar adında küçük bir köy vardı. Köyün evleri kerpiçten, damları toprakla örtülüydü. Sabahları horoz sesleri yükselir, akşamları herkes kapısının önüne oturup gökyüzünde beliren ilk yıldızı selamlardı. Fakat o yıl yağmur, bulutların ardında uzun süre saklanmıştı. Tarlalar sararmış, kuyuların suyu azalmış, köyün değirmen taşları sessiz kalmıştı.
Sarıpınar’da yaşayan on bir yaşındaki Aylin, toprağı dinlemeyi seven meraklı bir çocuktu. Dedesi ona, “Toprak konuşur kızım, ama sesini duymak için acele etmemek gerekir,” derdi. Aylin her sabah küçük bahçeye çıkar, parmaklarını toprağa değdirir ve orada gizlenen canlıların fısıltılarını anlamaya çalışırdı.
Bir gün, güneş henüz tepenin arkasındayken Aylin bahçenin kenarında tuhaf bir titreşim duydu. Ses, sanki yerin altından gelen ince bir türküydü. Çocuk, kuru otları aralayıp toprağı usulca kazdı. Parmaklarının ucuna, üstünde altın renkli çizgiler bulunan tek bir buğday tanesi geldi. Tane, avucunda hafifçe parlıyor ve çok uzaklardan duyulan bir ezgi gibi titriyordu.
Aylin taneyi dedesine gösterdi. Dede, onu dikkatle inceledikten sonra köyün en yaşlı kişisi olan Nimet Nine’ye danışmalarını söyledi. Nimet Nine, eski kilimlerin desenlerini ve Anadolu’da anlatılan masalları çok iyi bilirdi. Taneyi görünce gözleri parladı.
“Bu, Şarkılı Tohum,” dedi. “Eskiden her köyde bir tane bulunurmuş. Yalnızca bereket getirmez, insanların kalbindeki iyiliği de büyütürmüş. Ancak tek bir kişinin elinde filizlenmez. Köydeki herkes elinden geleni aynı umutla paylaşırsa toprağa kök salar.”
Aylin hemen köy meydanına koşup haberi verdi. Kimi heyecanlandı, kimi ise kuşkuyla kaşlarını çattı. Bakkal Rıza, “Benim depomda azıcık un kaldı, onu kimseyle paylaşamam,” dedi. Çoban Yusuf, “Suyum ancak sürüme yetiyor,” diye söylendi. Herkes kuraklığın korkusuyla kendi elindekine sımsıkı sarılmıştı.
Nimet Nine, Şarkılı Tohum’un ancak paylaşmanın başladığı yerde uyanacağını söyledi. Bunun üzerine Aylin ilk adımı attı. Evlerindeki son kavanoz pekmezi meydana getirdi ve yaşlı komşuları için ekmek dağıtılmasını önerdi. Dedesi de ambarındaki tohumların bir bölümünü köy çocuklarıyla paylaştı. Aylin’in annesi, kalan suyu küçük taslara bölüp susayan kuşlar için duvarın üzerine koydu.
Bu iyilikleri gören Yusuf, sürüsünün sütünden bir güğüm getirdi. Rıza, un çuvallarından birini açtı. Köyün marangozu kırılmış saban saplarını onardı; terzi kadınlar da eski giysilerden çocuklara yelek dikti. Kimse zenginleşmedi, fakat herkesin yükü biraz hafifledi. Akşamüstü meydanda kurulan sofrada az yemek vardı, ama kahkahalar çoktu.
Aylin ve köy çocukları, Şarkılı Tohum’u köyün ortasındaki boş tarlaya dikti. Herkes elinden kalan en güzel şeyi toprağa bıraktı: Biri bir tas su, biri bir avuç kül, biri koyun yününden kopmuş yumuşak bir tutam, biri de içten söylenmiş bir dua. Aylin tohumu toprağa yerleştirdiğinde yerin altından berrak bir türkü yükseldi. Türkü, bazen ninni gibi yumuşuyor, bazen de düğün davulu kadar neşeli çınlıyordu.
O gece gökyüzü ansızın karardı. Uzun zamandır görünmeyen bulutlar Sarıpınar’ın üzerine toplandı. Önce birkaç damla, sonra ince ve serin bir yağmur yağdı. İnsanlar kapı eşiklerine çıkıp ellerini göğe uzattı. Yağmur toprağı doyururken tarlanın ortasından yeşil bir filiz yükseldi. Filiz büyüdü, uzadı ve sabaha karşı başakları güneş gibi parlayan kocaman bir buğdaya dönüştü.
Buğdayın her tanesi çoğaldı. Köylüler hasat zamanı onu eşitçe paylaştı; hiçbir çuval yalnızca bir evin ambarına doldurulmadı. Sarıpınar yeniden bereketlendi. Köy halkı, Şarkılı Tohum’un sırrını unutmasın diye her yıl ilk hasat ekmeğini meydanda bölüştü.
Aylin büyüdüğünde çocuklara hep aynı öğüdü vermedi; çünkü her iyiliğin yeni bir yolu olduğunu biliyordu. Yine de bir gün, toprağın kıyısında kulağını yere dayayan küçük bir çocuğa gülümsedi ve şöyle dedi: “Dikkatle dinlersen duyarsın. En güzel türkü, birlikte iyilik yapan insanların kalbinden çıkar.” O günden sonra Sarıpınar’da rüzgâr estiğinde, buğday başakları yalnızca hışırdamadı; paylaşmanın ezgisini de söyledi.
